Zatorze. Dzielnica, której nazwę dała kolej.
W 1897 roku przez dawny majątek na południu Elbląga zaczęto prowadzić tory do Fromborka. Od tamtej pory na wszystko, co leżało po drugiej stronie linii kolejowej, elblążanie mówili po prostu Zatorze.
Nazwa została, a dziś to dzielnica, w której wieżowce z lat 70. sąsiadują z domami jednorodzinnymi i lotniskiem. Jeśli szukasz tu mieszkania albo domu, zobacz, skąd się wzięła i co warto o niej wiedzieć.
Od dębowego lasu do majątku Eichwalde
Teren Zatorza porastał kiedyś dębowy las. W 1563 roku większą część lasu wycięto, a burmistrz Schulz dostał tu 14 morgów ziemi i postawił majątek Eichwalde. Ślad po dawnym lesie zostaje w nazwie ulicy Dębowej.
Majątek wielokrotnie zmieniał właścicieli i nazwy. Po rodzinie Horn nazywano go Hornshof, później Haags und Kleinshof. Około 1830 roku kupił go cieśla Karl Kutzner.
Linię kolejową Elbląg Frombork, budowaną od 1897 roku przez prywatną spółkę z Królewca, otwarto w maju 1899 roku. Tory oddzieliły majątek od miasta i od tego momentu zaczęło się Zatorze.
Lotnisko, które pamięta papieża
W 1915 roku miasto kupiło 104 hektary dawnego majątku za 400 tysięcy marek i zbudowało na nich lotnisko. Przed wojną latały stąd samoloty do Szczecina i Berlina. Od 1957 roku lotnisko jest bazą Aeroklubu Elbląskiego, który prowadzi tu między innymi kursy spadochronowe i szybowcowe.
Najważniejszy dzień w historii tego miejsca przypadł na 6 czerwca 1999 roku. Jan Paweł II odprawił na lotnisku mszę świętą dla około 300 tysięcy wiernych.
Zatorze po 1945 roku
Po wojnie ziemia na Zatorzu przeszła na Skarb Państwa. Przesiedleńcy z dawnych Kresów Wschodnich dostawali tu działki w użytkowanie wieczyste i z czasem stawiali domy. Dlatego dzielnica do dziś ma wyraźnie dwa oblicza:
🏡 Domy jednorodzinne
Spokojne uliczki z domami i ogrodami.
🏢 Wieżowce przy Malborskiej
Sześć dziesięciopiętrowych wieżowców z lat 70. Na przełomie lat 70. i 80. powstały też garaże.
Sama ul. Malborska ma około 2 kilometrów i należy do najdłuższych w mieście. W średniowieczu była Groblą Młyńską, a w 1623 roku wjeżdżał nią do Elbląga król Zygmunt III Waza.
W 1989 roku dla mieszkańców Zatorza powstała parafia Trójcy Świętej, z kościołem przy ul. Kieleckiej 16.
Wiadukt, który zmienił dojazd do centrum
Przez lata mieszkańcy Zatorza skarżyli się na jedno: żeby dojechać do centrum, trzeba było objeżdżać tory. Zmieniło się to 6 października 2018 roku, kiedy otwarto wiadukt nad torami w ciągu ulic Lotniczej i Skrzydlatej.
Budowa razem z drogami dojazdowymi kosztowała 35 milionów złotych. Rada miasta nadała mu nazwę Wiadukt 100-lecia Odzyskania Niepodległości.
Jak się mieszka na Zatorzu dziś
Kursanci prawa jazdy znają tę okolicę bardzo dobrze, bo przy ul. Skrzydlatej działa WORD. Do centrum dojedziesz autobusem miejskim.
Dzielnica się zmienia. Przy ul. Kilińskiego i w okolicy Malborskiej powstają nowe budynki mieszkalne, więc obok wieżowców z lat 70. i domów z ogródkami pojawia się też budownictwo z ostatnich lat.
Na co zwrócić uwagę, kupując na Zatorzu
Zatorze to mieszanka bardzo różnych nieruchomości, więc lista zależy od tego, co kupujesz.
Przy mieszkaniu w wieżowcu sprawdzamy:
- Windę. Jej stan i to, czy była modernizowana, bo w dziesięciopiętrowym bloku to codzienność.
- Zarządcę i remonty. Kto zarządza budynkiem i jakie remonty są zaplanowane.
- Fundusz remontowy i opłaty. Jego wysokość i co obejmują opłaty.
- Instalacje w mieszkaniu, bo bloki mają około 50 lat.
Przy domu albo działce sprawdzamy:
- Księgę wieczystą. Czy grunt jest własnością, czy jest w użytkowaniu wieczystym, bo po 1945 roku wiele działek na Zatorzu przydzielano właśnie w użytkowanie.
- Odległość od torów i lotniska, najlepiej oglądając dom o różnych porach dnia.
- Położenie względem rzeki Kumieli, która w przeszłości zalewała okolicę, na przykład 1 kwietnia 1932 roku.
Bliskość lotniska ma też drugą stronę: z okien widać czasem szybowce i spadochroniarzy, a takiego widoku nie ma żadne inne osiedle w Elblągu.
Dla kogo jest Zatorze
Dla osób, które chcą mieszkać blisko centrum, ale z dala od jego ruchu, a od 2018 roku dojeżdżają do miasta wiaduktem. Dla rodzin, które szukają domu z ogrodem w granicach Elbląga. Dla tych, którzy wolą mieszkanie z widokiem z dziesiątego piętra. I dla tych, którzy lubią mieć obok domu lotnisko z historią sięgającą 1915 roku.
Myślisz o sprzedaży mieszkania albo domu na Zatorzu albo szukasz tu czegoś dla siebie?
Prowadzimy transakcje od księgi wieczystej po przekazanie kluczy. Zadzwoń i przekonaj się, jak możemy pomóc Tobie.
📞 668 169 986 📩 biuro@rmnieruchomosci.plNajczęstsze pytania o Zatorze
Skąd się wzięła nazwa Zatorze?
Od linii kolejowej Elbląg Frombork, budowanej od 1897 roku. Na wszystko, co leżało po drugiej stronie torów, elblążanie mówili Zatorze.
Jak dojechać z Zatorza do centrum Elbląga?
Autobusem miejskim. Od 6 października 2018 roku samochodem jedziesz wiaduktem nad torami w ciągu ulic Lotniczej i Skrzydlatej, bez objeżdżania torów.
Co sprawdzić przy zakupie domu na Zatorzu?
W księdze wieczystej, czy grunt jest własnością, czy jest w użytkowaniu wieczystym. Do tego odległość od torów i lotniska oraz położenie względem rzeki Kumieli.
Kiedy papież odprawił mszę na lotnisku w Elblągu?
6 czerwca 1999 roku. Jan Paweł II odprawił na lotnisku mszę świętą dla około 300 tysięcy wiernych.
Jakie szkoły są na Zatorzu?
Szkoła Podstawowa nr 14 im. Jana Brzechwy i Przedszkole nr 18.
Artykuł napisał
Rafał Lenart